Το EllinikoTheatro είναι ένας διεθνής καλλιτεχνικός οργανισμός με έδρα τη Νέα Υόρκη και την Αθήνα. Από την ίδρυσή του το 1979 στόχο έχει να αποτελέσει έναν καινοτόμο φορέα πολιτιστικής διπλωματίας, διευρύνοντας τα χρονικά, χωρικά και κοινωνικά σύνορα του ελληνικού θεάτρου.

Η Γέννηση ενός Έθνους Απομνημονεύματα Μακρυγιάννη

O Μακρυγιάννης έμαθε να διαβάζει και να γράφει ειδικά για να μπορέσει να συγγράψει αυτό το απαράμιλλο χρονικό της Επανάστασης του 21 και των δεκαετιών μετά την Απελευθέρωση. Παιδί οικογένειας γεωργών και ποιμένων, γεννήθηκε το 1797, γιός του Δημήτρη και της Βασιλικής.

Ο Δημήτριος και η Βασιλική βάφτισαν το γιό τους Γιάννη. Επίθετα ήτανε σπάνια στις περιοχές αυτές εκείνο τον καιρό. Το μόνο που ξέρουμε, από στοματική παράδοση, είναι πως ο πατέρας του ονομάζονταν Δημήτριος του Τριαντάφυλλου και πως το Τριαντάφυλλος ηταν το όνομα του παππού του. Παρανόμια όμως ήταν συνηθισμένα, και όταν ο Γιάννης μεγάλωσε και έγινε ένα ωραίο ψηλό παλικάρι, άρχιζαν και τον φώναζαν—Μακρυγιάννη! Το 1825 παντρεύτηκε την Κατερίνα, την δεύτερη κόρη του Γεωργαντά Σκουζέ και είχανε 12 παιδιά. Πέθανε στις 27 Απριλίου 1864.

Επί τη βάσει των Απομνημονευμάτων του, του μοναδικού του συγγράμματος, ο Μακρυγιάννης αναγνωρίζεται σαν μιά απο τις πιό σημαντικές Ελληνικές λογοτεχνικές μορφές των δυο τελευταίων αιώνων. Η γλώσσα του είναι η ρωμαλέα κοινή λαλιά των αγροτών της Ρούμελης, εμπλουτισμένη με μια πληθώρα εκφραστικών Τουρκικών και Ιταλικών λέξεων και φράσεων, και εμψυχωμένη με το αθάνατο πνεύμα του Ελληνικού δημοτικού τραγουδιού, που ήταν πατρογονική κληρονομιά του Μακρυγιάννη και από την οποία πάντα πρόθυμα και έντεχνα αντλούσε για να διασκεδάσει την παρέα του.

Γενεές αναγνωστών και κριτικών, και ιδιαίτερα ο Γιώργος Σεφέρης, θεωρούν τον Μακρυγιάννη ποιητή, και τη λαλιά του αυτή των Ομηρικών ηρώων που μιλιόταν αιώνες πριν τον Όμηρο. Το 1963, μετα την απονομή του Βραβείου Νομπέλ, ο Σεφέρης χαρακτηριστικά έγραψε…….

“Από το 1926, οταν πρωτόπιασα στα χέρια μου τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, μέχρι σήμερα, δεν έχει περάσει μήνας που δεν διάβασα μερικές σελίδες του, ούτε εβδομάδα που δεν στοχάστηκα πάνω σ’ ένα απ’ τα εξαίσια αποσπάσματα του. Αυτές οι σελίδες με συντρόφεψαν σε ταξίδια και περιπλανήσεις, και σε χαρές και λύπες υπήρξαν πηγές διαφώτισης και παρηγοριάς. Στη χώρα μας αυτή, που συχνά καταφεύγουμε απο ανάγκη σε οδυνηρή αυτοδίδαξη, ο Μακρυγιάννης ήταν για μένα ο πιο ταπεινός και σταθερός απο τους δασκάλους μου.”

Υπάρχει ενας φυσικός ρυθμός στην Ελληνική δημοτική γλώσσα, η οποία, στα χέρια ενος μάστορα, αποτελεί την πρώτη ύλη υπέροχης ποίησης.

Όλη η αγωνία, η φρίκη, η δόξα και η ομορφιά του Αγώνα της Ελευθερίας ζωντανεύουν απαράμιλλα μέσα απ’ του Μακρυγιάννη τη φυσική ποίηση και πρωτόγονη χάρη.

“Το όνομα του Στρατηγού Μακρυγιάννη δεν μας είναι άγνωστο. Η φυσιογνωμία και η παρρησία του, η λαϊκή, ζωντανή λαλιά του έχουν εντυπωθεί στον νου και την καρδιά μας. Για τον σύγχρονο Νεοέλληνα που ξέρει την Ιστορία του τόπου μας, ο Μακρυγιάννης δεν είναι απλώς ένας αγωνιστής που έχυσε το αίμα του για την πατρίδα. Είναι το πρότυπο του σοφού λαϊκού ανθρώπου ο οποίος δεν εμφορούνταν από άκριτο φανατισμό, αλλά από βαθύ προβληματισμό και αντικειμενικότητα. Είχε το πείσμα να μάθει γράμματα σε προχωρημένη ηλικία μόνο και μόνο για να αποτυπώσει με τα δικά του «κολλυβογράμματα» τις σκέψεις του για την Επανάσταση, για το πραγματικό νόημα της Ελευθερίας και της Ελληνικότητας.”

Ειρήνη Μαραγκόζη, Φιλόλογος

ΣΧΕΤΙΚΟΙ ΙΣΤΟΤΟΠΟΙ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑΤΑ

Τα Απομνημονεύματα του στρατηγού Μακρυγιάννη, Εισαγωγή-Σημειώσεις Γιάννη Βλαχογιάννη. Εκδόσεις Ζαχαρόπουλου, Αθήνα

Στρατηγός Μακρυγιάννης, Μια Ελληνική Καρδιά, Ι.Θ. Κακριδή, Αθήνα, 1972

Στρατηγού Μακρυγιάννη, Απομνημονεύματα, Μπάυρον

Μακρυγιάννη, Απομνημονεύματα, Μέλισσα, εισαγωγή-σχόλια Σπ. Ασδράχα

Στρατηγού Μακρυγιάννη, Οράματα και Θάματα, μεταγραφή Άγγελου Ν. Παπακώστα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα, 1999

Μακρυγιάννης και το 1821: Ένα παράδειγμα Ιστορικής Μνήμης, Θανάση Μουσόπουλου, Ξάνθη, 1978

Οι Υποθέσεις για τα Απομνημονεύματα, Το Χαμένο Ευαγγέλιο του Νεοελληνισμού, άρθρο του Τ. Κατσιμάρδου στην εφ. Έθνος, 24-3-05